Prawidłowa pozycja do snu w ciąży dzieci rodzą się z tendencją do asymetrycznego ułożenia ciała – problem pojawia się dopiero wtedy, kiedy po upływie
Pozycja do snu w ciąży może mieć wielki wpływ na zdrowie dziecka. W pierwszych dwóch semestrach ciąży pozycja do spania powinna być po prostu wygodna zarówno dla kobiety, jak i dziecka. Sposób spania przyszłej mamy w tym okresie nie ma większego wpływu na rozwój płodu. Sytuacja zmienia się jednak w trzecim trymestrze.
Jeżeli zastanawiasz się jak powinna wyglądać prawidłowa, ergonomiczna pozycja przy biurku, jak optymalnie ustawić stanowisko pracy, to zapraszam na materiał.
Wykazano, że złe ułożenie ciężarnej, może spowodować przypadki ostrego niedotlenienia, co zmniejsza aktywność płodu.30 kobiet podłączono do EKG i badano, jaki wpływ na płód ma przyjmowana przez nie pozycja w czasie snu. Były to pozycja: boczna prawa, boczna lewa, półleżąca, oraz leżąca na plecach.
Prawidłowa postawa ciała osoby dorosłej charakteryzuje się: nieznacznie wysuniętą do przodu głową, płaskim brzuchem, cofniętym w stosunku do klatki piersiowej, wygięciem kręgosłupa w kształcie litery S w płaszczyźnie strzałkowej. Za prawidłową postawę ciała odpowiada m.in. układ mięśniowy.
Jaka pozycja do snu jest najbezpieczniejsza dla dziecka? Amerykańska Akademia Pediatrii (ang. AAP – American Academy of Pediatrics) zaleca, aby układać zdrowe niemowlęta na plecach podczas snu, uznając te pozycję za najbezpieczniejszą. Pozycja ta zmniejsza ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej (ang.
Brak snu jest dość powszechnym problemem, z niektórych szacunków wynika, że dotyczy nawet co trzeciego dorosłego człowieka. Jego skutki mogą być bardzo poważne, zarówno dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego. Przeprowadzone na zwierzętach eksperymenty wykazały, że bezsenność prowadzi do śmierci.
Dziecko należy układać w ten sposób w ciągu dnia, na kilka minut i tylko wtedy, kiedy czuwa. Odpowiednia pozycja do snu Odpowiednią pozycją do snu dla niemowlaka będzie ułożenie maluszka tak, by jego główka była kilka centymetrów wyżej od jego ciała. Zapobiegnie to zakrztuszeniu się i zaleganiu wydzieliny w zatokach.
Nazwa 5s odnosi się do angielskiego nazewnictwa pięciu etapów, które należy przejść celem uspokojenia niemowlęcia i są to: swaddling – opatulanie. slide/stomach position – stabilizowanie pozycji. shusing – „szumienie”. swinging – kołysanie. sucking – ssanie. Oto, na czym polega każda z tych części:
Prawidłowa pozycja podczas pracy siedzącej. Ludzkość dąży do tego, że coraz częściej większość czasu spędzamy w pozycji siedzącej przy komputerze. Kiedy dodamy do tego godziny spędzone w aucie stojąc w korku lub podczas dalekich tras czy tez podczas spędzania wolnego czasu przed telewizorem .
hsIFB5A. Data aktualizacji: 29 lipca 2022 Każdy z nas ma swoją ulubioną pozycję podczas snu. Jeśli jednak wstajesz obolały i zmęczony, przyczyna może tkwić właśnie w złym ułożeniu ciała. Która pozycja do spania jest prawidłowa i wpływa na dobry sen? A jaka jest najlepsza pozycja do spania dla kręgosłupa? Przyczyn kłopotów ze snem szukamy najczęściej wokół siebie – stres, niezdrowy tryb życia, zmęczenie, a nawet niewygodny materac lub poduszka – wszystkie te czynniki mogą wpłynąć na jakość snu. Co ważne, winowajcą nieprzespanych nocy lub bólu ciała po przebudzeniu jest również nieodpowiednia pozycja w czasie snu. W przypadku sporadycznie pojawiających się problemów z bezsennością u osób dorosłych można krótkotrwale zastosowywać środki dostępne bez recepty. Mogą zawierać np. doksylaminę, która wspomaga niwelowanie trudności z zasypianiem, częstym budzeniem się w nocy oraz wczesnym budzeniem się w godzinach porannych. Jeśli jednak problemy ze snem utrzymują się dłuższy czas lub nasilają należy skonsultować się z lekarzem. Pozycja embrionalna podczas snu Niemal połowa z nas lubi zasypiać w tak zwanej pozycji embrionalnej, czyli takiej, w której podkurczamy nogi i zginamy kręgosłup. Niestety, pozycja ta nie należy do zdrowych. Może wywołać skurcze i zdrętwienie nóg, a także ból oraz skrzywienie kręgosłupa. Pozycja taka powoduje również ucisk narządów wewnętrznych, w tym płuc, doprowadzając do niedotlenienia. Spanie na brzuchu - co oznacza? Podobnie rzecz ma się ze spaniem na brzuchu. To jedna z wygodniejszych pozycji, która tylko z pozoru odciąża kręgosłup. Tak naprawdę podczas spania na brzuchu dochodzi do ściśnięcia jego dolnych części. W takiej pozycji cierpi również nasz kark, który należy wygiąć w prawą lub lewą stronę. Silne przyciskanie twarzy do poduszki może doprowadzić do bólu uszu oraz głowy. Spanie na lewym lub prawym boku Zamiast na brzuchu lepiej ułożyć się na którymś z boków. W czasie snu na lewym lub prawym boku nie dochodzi do ściskania organów wewnętrznych, odpoczywa również kręgosłup. Pozycja na boku rozluźnia mięśnie i odpręża ciało. Spanie w ten sposób sprawia również, że układ krwionośny pracuje prawidłowo. Jedyną przeszkodzą w spaniu są… kobiece piersi, które mogą się w ten sposób odkształcić. Spanie na boku może pomóc w przypadku bólu pleców. Należy wówczas ułożyć się na lewej lub prawej stronie ciała z ułożoną między kolanami poduszką - na przykład poduszką ortopedyczną. Nogi powinny być lekko zgięte, a biodra wyprostowane. Pozwoli to na utrzymanie kręgosłupa w jego naturalnej pozycji. Spanie na plecach Według lekarzy najzdrowszą pozycją jest spanie na plecach. Niestety, taka pozycja nie dla każdego jest wygodna. Spanie na plecach odciąża kręgosłup oraz kark i rozluźnia mięśnie. Dzięki niej możemy wyprostować nogi oraz ręce. Głowa skierowana jest w górę, co ułatwia oddychanie. Nie uciskamy narządów wewnętrznych i nie doprowadzamy do drętwienia ciała. Pozycja ta nie jest jednak wskazana dla osób, którym przytrafia się bezdech senny. Mogą wówczas głośno chrapać i spać z otwartymi ustami. Podczas spania na plecach najczęściej dochodzi do bezdechu, czyli nagłego zatrzymania oddechu lub jego spłycenia, co może doprowadzić do niedotlenienia. Spanie na plecach korzystnie wpłynie na samopoczucie tych osób, którym doskwiera ból kręgosłupa oraz karku. Prosty układ ciała oraz ułożenie rąk wzdłuż tułowia sprawią, że mięśnie karku będą rozluźnione. Spanie na plecach pomoże również kobietom z zespołem napięcia przedmiesiączkowego. Błędem jest spanie w pozycji embrionalnej. Ułożenie ciała na plecach zmniejszy nacisk na brzuch oraz piersi. Warto pod kolanami ułożyć poduszkę, która uniesie nieco dolną część kręgosłupa, łagodząc ból. Artykuł zawiera lokowanie produktu Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny? Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Choć każdy śpi, mało kto potrafi to zrobić prawidłowo. Spać na brzuchu, plecach, a może na boku? Dowiedz się, jak przybrać prawidłową pozycję do spania i zacznij się wreszcie wysypiać. Spanie na bokuW spaniu na boku ważne jest przyjęcie odpowiedniej pozycji ciała. Głowa powinna znajdować się na równej linii z kręgosłupem. Jeśli chcemy, aby nasze ciało przyjęło najlepszą dla siebie pozycję w trakcie snu, sięgnijmy po wygodne poduszki do spania. Na tyle wysokie, by wchodziły nam między ramiona i szyję i wyrównywały w ten sposób linię z kręgosłupem i przy tym na tyle niskie, by głowa nie była zbytnio wygięta do góry. Bardzo dobrze sprawdzają się w tym względzie poduszki spania na boku jest szybsze usuwanie toksyn z organizmu. W każdym razie tak dowodzą badania opublikowane przez „Journal of Neuroscience”. Dzięki tej pozycji zmniejszona zostaje liczba odpadów chemicznych, które odkładają się w mózgu, co zapobiega np. chorobie Alzheimera (wynikającej z nagromadzenia się beta amyloidu w mózgu). Pozbycie się toksyn z organizmu pozwala też zmniejszyć ryzyko wystąpienia którym boku powinniśmy spać?Spanie na lewym bokuW związku z anatomiczną budową żołądka (przełyk łączy się z żołądkiem po prawej stronie), spanie na lewym boku jest zdecydowanie lepszym rozwiązaniem dla osób, które cierpią na refluks. W nocy dochodzi zwykle do rozluźnienia dolnego zwieracza przełyku i łatwiej o zarzucanie kwaśnej treści pokarmowej z powrotem górnego odcinka drogi pokarmowej. Nie ma bowiem wówczas tak dużego ucisku na zwieracz i występuje mniejsze ryzyko pojawienia się zgagi. Oprócz leżenia na lewym boku, osobom z refluksem zaleca się uniesienie wezgłowia łóżka o 30 stopni od poziomu podłoża, jak również unikanie pozycji leżącej przynajmniej przez 3 godziny po spożytym na lewym boku jest pozycją, którą lekarze najczęściej polecają także kobietom w ciąży. A to dlatego, że gdy ciąża jest zaawansowana (III trymestr), spanie na wznak może powodować ucisk macicy na żyłę główną dolną. To prowadzić może do pogorszenia przepływu krwi i niedostatecznego dotlenienia dziecka oraz gorszego samopoczucia matki. Aby rosnące dziecko oraz matka czuli się dobrze i nie cierpieli z powodu problemów z niedociśnieniem, omdleniem czy obrzękiem nóg, zaleca się ciężarnym spanie na lewym także: Wygodna pozycja do spania w ciążySpanie na prawym bokuSpanie na prawym boku, pozwala, jak każde ułożenie na boku, odciążyć mięśnie kręgosłupa. Jeśli leżąc na boku przyjmiemy przy tym pozycję embrionalną, to jest to – według sławnego trenera snu Nicka Littlehalesa – najkorzystniejsza dla nas pozycja do spania. Spanie na prawym boku jest według Littlehalesa korzystniejsze dla osób leworęcznych, a praworęczni powinni wybierać spanie na lewym w pozycji embrionalnejWspomniana wcześniej pozycja embrionalna to odmiana spania na boku. Polega na tym, że człowiek leżący na boku ma kolana podciągnięte do klatki piersiowej, a jego głowa skierowana jest ku kolanom. Nazwa tej pozycji została zaczerpnięta z medycyny – tak bowiem określa się ułożenie dziecka w brzuchu matki. Jest to wskazana pozycja do spania przy bólu kręgosłupa oraz przy problemach z oddychaniem czy chrapaniem. U osób, które żyją w dużym stresie lub są niespokojnie może wywoływać bóle karku oraz mięśni ramion. Spowodowane jest to mimowolnym napinaniem mięśni podczas snu. Pozycja embrionalna kojarzona jest jednak głównie z poczuciem bezpieczeństwa i zapewnieniem ciału optymalnej temperatury. Co ciekawe, wiele osób śpi właśnie w pozycji embrionalnej, choć do zasypiania wybrało zupełnie inne ułożenie badań prowadzonych przez psychologów, to, w jakiej pozycji śpisz, wiele mówi też o twojej osobowości. Jeśli śpisz w pozycji embrionalnej, jesteś osobą wrażliwą, nieśmiałą oraz masz predyspozycje do silnego stresowania się w niemal każdej na plecachNajlepsza i jednocześnie najzdrowsza pozycja do spania to pozycja na plecach. Śpiąc w ten sposób znacznie odciążamy cały organizm – mięśnie, kręgosłup, szyję oraz cały krwioobieg. Ciało odpoczywa w naturalnej pozycji i nie pozycji na plecach jest także możliwość swobodnego oddychania. Takie ułożenie ciała odciąża również wszystkie stawy, więc dla osób, które mają z nimi problemy spanie na wznak będzie jak najbardziej wskazane. A wszystko dlatego, że waga ciała podczas ułożenia na plecach rozkłada się równomiernie, żaden konkretny punkt ciała nie jest przeciążony. Warto zaznaczyć, że spanie dla plecach może nie być optymalne dla osób, które chrapią, mają astmę lub cierpią na choroby serca. Związane jest to z faktem, że w tej pozycji mogą pogłębić się już istniejące kłopoty z przepływem powietrza przez górne drogi oddechowe (przeważnie jest to spowodowane krzywą przegrodą nosową). Lepszym wyborem w tym przypadku będzie pozycja na boku. Spanie na brzuchuSpanie na brzuchu jest najmniej korzystną pozycją. A to z tego względu, że leżąc w ten sposób, powodujemy nienaturalne wykręcanie się szyi. Ponadto, przyjmując tę pozycję, przyczyniamy się do ucisku wielu narządów wewnętrznych, co w przypadku osób o wrażliwym układzie trawiennym może powodować dyskomfort w jelitach albo cofanie się treści żołądkowej do przełyku. Spanie na brzuchu sprzyja też niedokrwieniu rąk i ich odrętwieniu. Dla osób, które mimo wszystko kochają spać w tej pozycji, zaleca się nabycie specjalnej poduszki takiej jak np. poduszka TEMPUR® Ombracio, która pozwoli przyjąć bardziej komfortową pozycję podczas snu i odciążyć trochę mięśnie szyi. Akcesoria, które pozwolą ułożyć ciało do snuSpanie na plecach czy na boku jest korzystne dla zdrowia. Jednakże jeśli śpimy na nieodpowiednim materacu lub poduszce, to nawet najlepsza pozycja, nie pomoże nam uchronić się przed bólem kręgosłupa, czy nadwyrężeniem karku. Dlatego warto zainwestować w poduszkę ortopedyczną dobrej marki oraz wygodny i dopasowany materac, aby zawsze budzić się firma Tempur?Marką, która już od dawna istnieje na rynku i ma w swojej ofercie szereg akcesoriów do spania takie jak poduszki do spania, poduszki do spania w ciąży, czy rogale podróżne, jest Tempur. To, co odróżnia je od innych, to wyjątkowy materiał, z którego są zrobione. Składa się on z wiskoelastycznych komórek, które idealnie dopasowują się do indywidualnego kształtu ciała. Jeśli więc jesteś osobą cięższą, masz nietypowe krzywizny lub wygięcia ciała, to materiał poduszki tak się do nich dopasuje, że będzie ci na niej niezwykle wygodnie. Pozwoli też na przyjęcie najbardziej korzystniej dla ciała pozycji podczas do spania na plecachChoć spanie na plecach jest najkorzystniejsze dla naszego organizmu, to jednak w pewnych sytuacjach np. w ciąży, powoduje ono dodatkowe przeciążenie odcinka lędźwiowego, który i tak jest już obciążony przez rosnącą macicę oraz dziecko. Wtedy niezbędna staje się poduszka do spania w ciąży – poduszka klinowa TEMPUR®. Odciąża ona dolny odcinek pleców i zapewnia komfortowe ułożenie ciała. Należy jednak pamiętać, że spanie na plecach w ciąży dopuszczalne jest jedynie w pierwszym okresie rozwoju płodu. W III trymestrze bezwzględnie poleca się spanie na klinowa TEMPUR® przyda się jednak nie tylko kobietom w ciąży, ale też wszystkim tym, którzy narzekają na przeciążenie w odcinku lędźwiowo-krzyżowym i chcą wspomóc relaksację mięśni w trakcie snu. Polecana jest ona w szczególności osobom otyłym, które cierpią na otyłość brzuszną i w ten sposób nadwyrężają dolne partie na plecach przyniesie nam więcej korzyści i lepiej odciąży odcinek lędźwiowy, jeśli będziemy zasypiać z dodatkową podpórką pod kolanami. W roli podpórki może posłużyć niewielki wałek lub też poduszka uniwersalna TEMPUR® w kształcie połowy wałka. Uniesie ona łagodnie nogi, odciążając w ten sposób kręgosłup, co sprzyjać będzie lepszemu do spania na bokuChoć spanie na boku odciąża nasze mięśnie kręgosłupa, to powodować może gorszy przepływ krwi w kończynach dolnych. Zwykle gdy śpimy, trzymamy jedną nogę na drugiej. To sprawia, że krew w nodze, która jest pod spodem, gorzej krąży, a żyły i naczynia krwionośne są uciśnięte. U osób, które i tak mają słabe krążenie, może powodować to nieznaczne obrzęki nóg i uczucie ciężkości kończyn dolnych tuż po wstaniu z łóżka. Aby temu zapobiec, warto sięgnąć po poduszkę ortopedyczną TEMPUR® Multi, która stworzona została po to, by przyjąć zdrową pozycję do spania, bez względu na to, czy śpimy na prawym czy lewym boku. Jest ona na tyle płaska, że kiedy włożymy ją między nogi śpiąc na boku, nie odczujemy w ogóle jej poduszki do podróżyKiedy wybieramy się w daleką podróż i planujemy drzemki w autobusie, samolocie, czy pociągu, koniecznie zabierzmy ze sobą rogal podróżny. Pozwoli on nam na stabilizację karku, dzięki czemu nasza głowa nie zwiśnie nagle bezwładnie w dół, kiedy zapadniemy w głęboki sen. Takie zwisanie głowy bardzo nadwyręża mięśnie karku i może prowadzić nawet do ich uszkodzenia. Bezwładnie wisząca głowa potrafi bowiem ważyć nawet 20-30 kg, co jest bardzo dużym obciążeniem nie tylko dla szyi ale i całego kręgosłupa. Jeśli zależy nam na naszym zdrowiu i chcemy po przyjeździe na miejsce docelowe cieszyć się dobrą energią i wypoczynkiem, a nie martwić się bolącą szyją, zaopatrzmy się w poduszkę-kołnierz TEMPUR®.Źródła (do wglądu):
W skali całego życia mnóstwo czasu spędzamy na śnie. Jeśli wypoczynek przez dłuższy czas będzie odbywał się w niekomfortowych warunkach, na przykład na źle dobranym podłożu, odbije się na to na zdrowiu, najczęściej w postaci coraz bardziej uporczywych bólów kręgosłupa. Aby uniknąć tego typu dolegliwości, trzeba zadbać o prawidłową pozycję szkieletu podczas snu, może w tym pomóc dobrej jakości materac, który ułatwi utrzymanie zdrowej postawy. Przeczytaj więcej o tym, jak ułożyć kręgosłup. Pozycja ciała podczas snu a ból kręgosłupa Najlepsza pozycja kręgosłupa podczas snu to taka, która umożliwia swobodny przepływ krwi wzdłuż kręgów - wtedy do wszystkich komórek doprowadzana jest odpowiednia ilość tlenu, dzięki czemu są one dobrze odżywione i wypełnione energią, którą będą mogły spożytkować w ciągu dnia. Tak wygląda teoria, jednak co z praktyką? Jaką pozycja podczas snu pozwoli wyspać się, a jaka jest niemal gwarancją bólu kręgosłupa o poranku? Przede wszystkim, należy unikać układania się w pozycji na brzuchu, gdyż może to wzmagać uczucie sztywnego karku i napięcie w górnej części pleców. Nie poleca się jej także ze względu na powodowanie ucisku na żołądek i przepychanie kwasów żołądkowych w górę układu trawiennego. Również tak zwana pozycja embrionalna nie jest uznawana za zdrową - ciało jest w niej ściśnięte, co może powodować niedotlenienie narządów wewnętrznych. Takie ułożenie obciąża też w dużym stopniu jedno z bioder i utrzymuje kręgosłup w nienaturalnie wygiętej pozycji. Dużo lepiej jest spać na wznak - wtedy kręgosłup przybiera optymalny, lekko łukowaty kształt zbliżony do litery S, a mięśnie znajdujące się wzdłuż kręgów rozluźniają się. Ortopedzi rekomendują też przyjęcie tak zwanej pozycji rozgwiazdy, czyli leżenie na plecach z szeroko rozstawionymi nogami i rękoma wysuniętymi za głowę - jej jedynym minusem jest zwiększone ryzyko chrapania w nocy. Odpowiednią pozycją podczas snu jest także ułożenie na boku z wyprostowanymi nogami. Aby rano obudzić się bez bólu kręgosłupa, nie wystarczy leżeć w którejś z wymienionych pozycji, należy też wstać z łóżka wystarczająco wcześnie - zbyt długi sen powoduje sztywnienie kości oraz mięśni. Optymalna pozycja kręgosłupa podczas snu Na utrzymanie, wspomnianej już, esowatej pozycji kręgosłupa podczas snu wpływ ma nie tylko odpowiednie ułożenie się, lecz także podłoże, na jakim spoczywa ciało, a ściślej mówiąc, jego twardość. Materace klasyfikuje się za pomocą czterostopniowej skali, od miękkich do bardzo twardych. Twardość materaca dobiera się na podstawie wagi użytkownika - im jest niższa, tym miększe powinno być podłoże. Pozwala to na zapewnienie odpowiedniego podparcia dla całego szkieletu i utrzymanie odpowiedniej pozycji podczas snu. Decydując się na konkretną twardość, trzeba wziąć pod uwagę również wzrost, bowiem to samo podłoże może być odczuwane inaczej przez kogoś o wadze 65 kg i wzroście 170 cm a kogoś o tej samej wadze, ale wzroście wynoszącym 185 cm. Materace miękkie, takie jak model Hilding Rumba będą najlepszym wyborem dla osób o niskiej masie ciała. Natomiast bardzo twarde podłoża sprawdzą się w przypadku większego ciężaru. Twardy materac Hilding Foxtrot wyposażono w dodatkowe udogodnienie w postaci 7 stref twardości - jest to system wewnętrznego podziału struktury podłoża w taki sposób, aby poszczególne jego odcinki zapewniały zróżnicowany stopień podparcia ciała dostosowany do padającego nacisku. Decydując się na twardy materac trzeba być jednak ostrożnym, gdyż źle dobrany może powodować ucisk naczyń krwionośnych, co może skończyć się bólem pleców podczas snu oraz drętwienie nóg i rąk. Z kolei za miękki materac sprzyja zapadaniu się użytkownika i przybieraniu niezdrowej pozycji kręgosłupa - jest to nie tylko niewygodne, ale też niebezpieczne. Poduszka ortopedyczna na sztywny kark Oczekując wygodnego snu, należy zadbać nie tylko o materac, ale też o poduszkę. Standardowe modele wypełniane gąbką, pierzem naturalnym lub syntetycznym i podobnymi tworzywami nie zapewniają stabilnej pozycji odcinkowi szyjnemu kręgosłupa. Kręgi te podczas codziennego funkcjonowania są szczególnie obciążone, przede wszystkim u osób prowadzących siedzący tryb życia, dlatego warto przyłożyć wagę do tego, aby i one mogły w pełni zregenerować się podczas wypoczynku. Utrzymanie odpowiedniej pozycji kręgosłupa w tej części umożliwiają specjalne poduszki ortopedyczne. Model Hilding Visco Balance został wypełniony specjalną termoelastyczną pianką, która w kontakcie z ciałem delikatnie ugina się, dopasowując tym samym swój kształt do wszystkich krzywizn spoczywającego na niej fragmentu sylwetki. Dla zwiększenia komfortu wypoczynku, po bokach tej poduszki umieszczono specjalne taśmy 3D - ich obecność utrudnia rozwój szkodliwych bakterii, drobnoustrojów i roztoczy, które mogłyby utrudniać sen. Zdrowy wypoczynek powinien umożliwiać pełną regenerację szkieletu. Dlatego, jeśli porankom towarzyszy jego ból kręgosłupa i sztywność karku, oznacza to, że coś jest nie tak. Aby zapobiec pogłębianiu się szkodliwych zmian, należy zareagować jak najszybciej. Oprócz walki z samym dyskomfortem fizycznym trzeba także podjąć kroki, by zlikwidować źródło problemu - najczęściej jest nim niewygodny, przestarzały materaca, który nie odpowiada potrzebom swojego użytkownika.